Zodra de dagen in maart merkbaar langer worden, begint het bij veel mensen te kriebelen. De grond is vaak nog koud en nat, maar dat betekent niet dat je moet wachten tot mei. Juist nu kun je een flinke voorsprong nemen door slim te kiezen wat je binnen voorzaait en wat al buiten de grond in kan.
In deze seizoensgids lees je welke groenten je in het vroege voorjaar als eerste zaait, waar je op let bij binnen en buiten zaaien en hoe je je jonge plantjes de beste start geeft. Zo staat je moestuin klaar wanneer het echte groeiseizoen losbarst.
Waarom maart een goed startmoment is
In maart neemt de hoeveelheid daglicht snel toe. Dat is voor zaailingen belangrijker dan je misschien denkt: met te weinig licht schieten ze door en worden ze lang en slap. Rond deze tijd is er genoeg licht op een zonnige vensterbank om sterke plantjes op te kweken.
Buiten is het een ander verhaal. De bodem warmt langzaam op en nachtvorst is nog heel gewoon. Daarom splits je je planning in twee delen: warmteminnende gewassen die binnen beginnen, en koudebestendige groenten die buiten al goed tegen een stootje kunnen.
Binnen voorzaaien: de warmteminnaars
Tomaten, paprika’s, pepers en aubergines hebben een lang groeiseizoen nodig. Als je ze pas in mei buiten zaait, krijg je nauwelijks oogst. Begin daarom binnen. Paprika, peper en aubergine kun je het beste begin maart zaaien, omdat ze traag kiemen en een temperatuur van ongeveer 20 tot 25 graden prettig vinden. Tomaten volgen halverwege of eind maart; die groeien snel genoeg om niet eerder te hoeven.
Ook knolselderij en bleekselderij zijn echte vroege starters. Hun zaadjes zijn piepklein en kiemen in het licht, dus druk ze alleen licht aan en bedek ze niet met aarde. Gebruik voor al deze gewassen schone zaaigrond, die luchtiger en armer is dan gewone potgrond, zodat de wortels zich goed ontwikkelen.
Twijfel je over zaaitijden, kiemtemperaturen of de juiste potjes, dan vind je op www.tuinfaqs.nl antwoorden op veel praktische vragen over tuinieren en de moestuin.
Deze groenten kunnen al naar buiten
Niet alles hoeft op de vensterbank te beginnen. Een aantal groenten kan koude grond prima verdragen en groeit zelfs beter als het nog fris is. Wacht wel tot de bodem niet meer drassig is: als de aarde aan je schoen blijft plakken, is het nog te vroeg.
Deze gewassen kun je in maart direct buiten zaaien of planten:
- Tuinbonen: stevig, winterhard en vaak de allereerste groente in de moestuin.
- Spinazie: groeit snel in koel weer en schiet minder snel door dan in de zomer.
- Peultjes en doperwten: vanaf eind maart, liefst met een rek om in te klimmen.
- Radijs: kiemt vlot en is binnen een paar weken oogstbaar, zeker onder vlies.
- Plantuitjes en sjalotten: gewoon in de grond drukken met het puntje erboven.
Een handje helpen met vlies en koude bak
Met een beetje bescherming rek je de mogelijkheden flink op. Tuinvlies houdt de grond een paar graden warmer en beschermt tegen lichte vorst, koude wind en vogels die graag aan jonge kiemplantjes pikken. Leg het los over het bed en zet de randen vast met stenen of grondpennen.
Een koude bak of mini-kas werkt nog beter. Daarin kun je al pluksla, rucola, veldsla en worteltjes zaaien. Zet het deksel op zonnige dagen op een kier, anders kan het verrassend warm en vochtig worden, wat schimmels in de hand werkt.
Zaailingen gezond houden en afharden
Binnen gezaaide plantjes hebben vooral licht en een gelijkmatige vochtigheid nodig. Giet liever van onderen, door water in de schaal te zetten, zodat de grond bovenin niet gaat schimmelen. Draai je bakjes elke dag een kwartslag, dan groeien de plantjes recht in plaats van scheef naar het raam.
Zodra de eerste echte blaadjes verschijnen, kun je verspenen: elk plantje krijgt dan zijn eigen potje. Voordat ze definitief naar buiten gaan, laat je ze een week of twee wennen. Zet ze overdag buiten op een beschutte plek en haal ze ‘s avonds weer binnen. Dit afharden voorkomt dat ze schrikken van wind, zon en temperatuurverschillen.
Wie in maart begint, hoeft dus niet alles tegelijk te doen. Kies een paar groenten die je graag eet, zaai een deel binnen en een deel buiten, en bouw vanaf daar verder. Elke week komt er iets bij, en voor je het weet oogst je in mei je eerste radijsjes terwijl de tomaten op de vensterbank al klaarstaan voor hun grote verhuizing.