Zodra de berken en grassen gaan bloeien, begint voor veel mensen een lastige periode: tranende ogen, een verstopte neus en niezen bij het wakker worden. Buiten kun je pollen moeilijk ontlopen, maar binnenshuis heb je meer invloed op de lucht die je inademt. Een luchtreiniger kan daarbij helpen, mits je weet wat zo’n apparaat wel en niet doet.
In dit artikel lees je hoe een HEPA-filter pollen en fijnstof opvangt, waarom niet elk apparaat even geschikt is voor allergiepatiënten en op welke punten je let voordat je er een aanschaft.
Hoe pollen je huis binnenkomen
Pollen zijn kleine korrels die planten loslaten om zich voort te planten. Ze zweven met de wind mee en komen via open ramen, deuren en ventilatieroosters naar binnen. Ook via je kleding, haar en huisdieren neem je ze mee. Eenmaal binnen dwarrelen ze rond, zakken ze neer op vloeren en meubels en worden ze opnieuw opgewerveld zodra je loopt of stofzuigt.
Naast pollen spelen ook kleinere deeltjes een rol, zoals fijnstof van verkeer en houtstook. Pollen kunnen bovendien uiteenvallen in kleinere fragmenten, vooral na regen of bij onweer. Die fragmenten dringen dieper door in de luchtwegen en kunnen klachten verergeren.
Wat een HEPA-filter precies doet
HEPA staat voor High Efficiency Particulate Air. Een HEPA-filter bestaat uit een dichte mat van fijne glasvezels die in plooien is gevouwen. Lucht wordt erdoorheen geblazen en deeltjes blijven op verschillende manieren hangen: grote deeltjes zoals pollen botsen direct tegen de vezels, middelgrote deeltjes worden onderweg langs een vezel gegrepen en de allerkleinste deeltjes bewegen zo grillig dat ze vanzelf tegen een vezel aankomen.
Volgens de Europese norm EN 1822 vangt een filter van klasse H13 minimaal 99,95 procent van de deeltjes die het moeilijkst te vangen zijn, rond 0,1 tot 0,3 micrometer. Pollen zijn met zo’n 10 tot 100 micrometer veel groter en worden dus vrijwel volledig tegengehouden. Ook een groot deel van het fijnstof blijft in het filter achter.
Waar je op let bij het kiezen
Niet elk apparaat met het woord HEPA op de doos levert dezelfde prestaties. Termen als ‘HEPA-type’ of ‘HEPA-achtig’ zeggen weinig; let liever op een concrete filterklasse. Wil je modellen naast elkaar leggen, dan vind je op electrokoopgids.nl informatie over verschillende elektrische producten, waaronder apparaten voor in huis. Gebruik daarbij de volgende punten als leidraad:
- Een echt HEPA-filter van klasse H13 of hoger
- Een CADR-waarde die past bij de grootte van je kamer
- Een stille nachtstand als het apparaat in de slaapkamer staat
- Geen ionisator of ozonfunctie, omdat ozon de luchtwegen kan prikkelen
- Duidelijke informatie over hoe vaak en tegen welke kosten je het filter vervangt
De juiste capaciteit en plek
De CADR (Clean Air Delivery Rate) geeft aan hoeveel gefilterde lucht een apparaat per uur levert. Voor allergiepatiënten is het verstandig dat de lucht in een ruimte zo’n vier tot vijf keer per uur volledig door het filter gaat. Een kamer van 20 vierkante meter met een plafond van 2,5 meter bevat 50 kubieke meter lucht, dus dan zoek je een CADR van minstens 200 tot 250 kubieke meter per uur.
Zet de luchtreiniger in de ruimte waar je het meest bent, vaak de slaapkamer. Je brengt daar uren achter elkaar door en een nacht in schonere lucht maakt de ochtend vaak een stuk aangenamer. Plaats het apparaat vrij van muren en gordijnen, zodat de lucht goed kan circuleren, en houd ramen en deuren dicht terwijl het draait.
Wat een luchtreiniger niet oplost
Een luchtreiniger haalt deeltjes uit de lucht, maar niet van je kussen, vloerkleed of bank. Pollen die zijn neergedaald, blijven liggen tot je ze weghaalt. Stofzuig daarom regelmatig met een stofzuiger die zelf een HEPA-filter heeft, was beddengoed op hoge temperatuur en spoel je haar af voordat je gaat slapen.
Een actief koolfilter, dat in veel apparaten naast het HEPA-filter zit, helpt vooral tegen geurtjes en bepaalde gassen. Tegen pollen voegt het weinig toe. Ook vervangt een luchtreiniger geen medicatie: heb je flinke klachten, dan blijft overleg met je huisarts zinvol.